Odleżyny i odparzenia u osób ze stwardnieniem rozsianym

Niestety u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym czasami mamy do czynienia z nieprzyjemnym zjawiskiem jakim są odleżyny oraz odparzenia. Odleżyny jest to martwica skóry i tkanek miękkich, która powstaje w wyniku zaburzeń krążenia w miejscach narażonych na stały ucisk mechaniczny. Poważnie chorzy na stwardnienie rozsiane zmuszeni są przez długi czas przebywać w jednej pozycji (leżącej lub siedzącej) i w efekcie w tych miejscach gdzie wystające kości mają kontakt z powierzchnią wózka czy łóżka, dochodzi do niedokrwienia (niedostateczna ilość krwi ze względu na ucisk naczyń krwionośnych), zaburzeń odżywienia skóry i w rezultacie do wystąpienia martwicy.

Wielu chorych po 4 miesiącach w przebiegu stwardnienia rozsianego notuje trwałą remisję po zastosowaniu protokołu DLS → czytaj więcej

odlezyny

Jednym z powodów, które mogą doprowadzić do powstania odleżyn jest tarcie. Może ono wystąpić podczas przenoszenia pacjenta (np. zmiana pozycji, przemieszczenie względem wezgłowia łóżka), a odleżyny mogą powstać szczególnie wtedy, gdy skóra pacjenta jest mokra.

Najczęściej odleżyny lokalizują się na pośladkach, kości krzyżowej, łopatkach, piętach, kolanach, żebrach, czasem na szyi.

Istnieje kilka czynników, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia odleżyn. Wśród nich występują:

  • Naruszenie ciągłości tkanek;
  • Nietrzymanie moczu lub kału ;
  • Złe odżywianie;
  • Otyłość lub odwrotnie, wyniszczenie;
  • Suchość skóry i / lub odwodnienie;
  • Mokra skóra;
  • Palenie ;
  • Cukrzyca, niedokrwistość, choroby układu sercowo-naczyniowego ;
  • Zaburzenia poznawcze .

Istnieją cztery stopnie zaawansowania odleżyn:

I stopień – Niewielki obszar uszkodzenia skóry, która ciepła w dotyku, zaczerwieniona, po naciśnięciu skóra nabiera naturalnego odcienia;

II stopień – Dotyczy skóry właściwej, odleżyna ma barwę czerwono-różową, jest obrzęknięta. Czasami na tym etapie odleżyna może wyglądać jak bańka z cieczą;

III stopień – Martwica rozciąga się do głębokich warstw skóry i tkanki tłuszczowej, wrzód wygląda jak krater i może mieć nieprzyjemny zapach;

Poziom IV – Obejmuje tkanki miękkie, wszystkie ścięgna i odsłoniętą okostną

Najnowsze badania dowodzą, iż L-formy bakterii są przyczyną choroby

Zapobieganie odleżynom


W odniesieniu do odleżyn, zasada „lepiej zapobiegać niż leczyć” jest bardzo istotna. Staramy się przestrzegać szeregu zasad, które w wielu przypadkach pozwalają uniknąć powstawania odleżyn:

Pozycja pacjenta.

Jeśli pacjent może samodzielnie zmienić pozycję , to musi to robić tak często, jak to możliwe (co najmniej raz na 15 minut). Unoszenie na dłoniach lub łokciach siedząc na wózku, pochylanie się do przodu i na boki – jakkolwiek pacjent chce, aby nie siedzieć w jednej pozycji.

Jeśli jesteś zmuszony do korzystania z wózka inwalidzkiego, a aby zmienić pozycję jest ci potrzebna pomoc – zmiana położenia powinna nastąpić nie rzadziej niż raz na godzinę. Jeśli pacjent znajduje się w pozycji leżącej, jego położenie należy zmieniać co dwie godziny (łącznie z nocą). W celu zmniejszenia nacisku na kość krzyżową i uniknięcia ześlizgiwania się pacjenta, wezgłowie łóżka nie może być podniesione o więcej niż 45 stopni.

Upewnij się, że na pościeli nie miał fałd, szwów, łat itp. Bielizna powinna być miękka, w żadnym wypadku nie ostra (w tym przypadku, nawet bardziej korzystne jest stosowanie starej, znoszonej bielizny). Przy zmianie ubrania (która powinna być przeprowadzana co dwa dni) zdjąć i nie wyciągać bielizny spod pacjenta, zwłaszcza gdy jest ona mokra.

Spróbuj skorzystać z materacy przeciwodleżynowych. Ich stosowanie polega na zwiększeniu obszaru styku między powierzchnią ciała pacjenta, a powierzchnią na której pacjent leży lub siedzi, dzięki czemu mniejsza się też ucisk na tkanki.

Jeśli opiekujesz się chorym, nie zostawiaj w go w niewygodnej, na przykład półsiedzącej pozycji. Siła mięśni pacjenta na ogół nie wystarczy by w takiej pozycji pozostać i osoba zaczyna się zsuwać.

 

Pielęgnacja skóry pacjenta


Codziennie powinno się sprawdzać stan skóry pacjentów ze stwardnieniem rozsianym, aby znaleźć trudne do wykrycia wczesne objawy powstawania odleżyn.

Ogólną zasadą jest fakt ciągłego nawilżania suchej skóry oraz osuszania miejsc wilgotnych. Pamiętaj, że kamfora i alkohol mogą być stosowane jedynie u osób o skórze tłustej. Przy osuszaniu, używaj miękkiej gąbki, tak aby nie uszkodzić skóry.

Tak często jak to możliwe należy oczyszczać krocze, ponieważ pozostałości kału i mocz działają silnie podrażniająco na skórę. Należy pamiętać, że gdy pacjent mało pije, mocz jest znacznie bardziej skoncentrowany i jeszcze silniej podrażnia. Oprócz tego, skóra jest narażona na dodatkową wilgoć i bakterie. Należy stosować specjalne produkty, jak pieluchy, czy specjalne uszczelki, które mogą wymagać częstszych zmian u niektórych osób.

 

Leczenie odleżyn


Odleżyny są dość poważnym powikłaniem stwardnienia rozsianego, które niosą ze sobą niepokojące konsekwencje. Dlatego pierwszych oznak odleżyn nie należy leczyć samemu i skonsultować się ze specjalistą który zaordynuje odpowiednie leczenie.

 

Odparzenia


Innym problemem, który występuje zwykle gdy pacjent nie ma zapewnionej dostatecznej opieki, lub jej poziom jest bardzo niski – są odparzenia. Są to stany zapalne, które występują w miejscach zetknięcia się fałdów skóry, które pozostają zawilgocone jej produktami wydzielania (łój, pot). Mogą one powstawać także w wyniku występowania słabej wentylacji fałdów skóry, czy też niedostatecznego osuszania takich miejsc po kąpieli. Miejsca te to głównie:

  • Fałdy między palcami rąk i stóp;
  • Fałdy między pośladkami;
  • Fałdy pachwinowo-udowe;
  • Pachy;
  • Miejsce pod piersiami u kobiet;
  • Fałdy szyi i brzucha u osób otyłych;
  • Zapobieganie odparzeniom

Odparzenia występują zwykle w gorącym sezonie, kiedy ma miejsce wzmożone pocenie . W związku z tym środki zapobiegawcze mają na celu niwelowanie przyczyn powstawania odparzeń, m.in. :

  • Codzienne przemywanie naturalnych fałdów skóry i dokładne ich osuszanie;
  • Codzienne napowietrzanie fałdów skóry: np. układanie palców, tak aby były rozsunięte względem siebie
  • Wyeliminowanie przyczyny pocenia. Na przykład za pomocą ubrania i pościeli z naturalnych tkanin, które nie powodują pocenia. Jeśli opiekujesz dla pacjentem ze stwardnieniem rozsianym obserwuj temperaturę w pomieszczeniu, w którym pacjent przebywa, aby nie doszło do przegrzania.
  • Gdy pacjent wypróżnia się lub oddaje mocz, należy często zmieniać pieluchy lub specjalne podkładki