Zaburzenia poznawcze i stwardnienie rozsiane

Kilka lat temu uważano, że zaburzenia pamięci, uwagi, logicznego myślenia – czyli zaburzenia poznawcze, nie wpisują się w listę zaburzeń związanych ze stwardnieniem rozsianym. Jednak w ostatnich latach to podejście spotkało się z krytyką. Praktycy i naukowcy doszli do wniosku, że zaburzenia poznawcze są nie tylko charakterystyczne dla stwardnienia rozsianego , ale także dość powszechne.

Ponad 48% chorych po 6 miesiącach w stwardnieniu rozsianym notuje trwałą remisję po zastosowaniu protokołu DLS → czytaj więcej

zaburzenia-poznawcze-w-stwardnieniu-rozsianym

 

Zaburzenia poznawcze i stwardnienie rozsiane


Procesy poznawcze – bardzo delikatna sfera ludzkiego umysłu. Jest o wiele łatwiej ocenić stopień zaburzeń ruchowych, lub określić stopień zaawansowania choroby, niż dokonać na przykład, obiektywnej oceny zaburzeń, w tym zdolności do podejmowania decyzji.

Natychmiast pragnę zauważyć, że taka poważna patologia jak otępienie (demencja) rzadko występuje u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym. Jest to bardziej typowe dla chorób, takich jak choroba Alzheimera, choroba Picka, stwardnienie zanikowe boczne.

54-65% pacjentów ze stwardnieniem rozsianym jest dotykanych w różnych okresach choroby łagodną formą dysfunkcji poznawczych. Na tego rodzaju zaburzenia, rzadziej cierpią pacjenci z pierwotnie postępującym typem SM (najpewniej ze względu na fakt, że przy takim przebiegu choroby częściej zaangażowany jest rdzeń kręgowy). U pacjentów z postacią nawracającą cierpią na łagodne zaburzenia poznawcze, które zazwyczaj ustępują. Najbardziej dotkliwe zaburzenia poznawcze występują u pacjentów z wtórnie postępującym typem SM.

Najnowsze badania dowodzą, iż L-formy bakterii są przyczyną choroby

Zaburzenia funkcji poznawczych w stwardnieniu rozsianym są bardzo różne w zależności od indywidualnych cech. Ponadto, nasilenie fizycznych objawów choroby niemalże nie koreluje z ciężkością zaburzeń procesów poznawczych. Na przykład, u pacjentów o ciężkiej niepełnosprawności ruchowej, mogą nie występować żadne istotne objawy zaburzeń poznawczych. Z kolei pacjenci doświadczający poważnych problemów w dziedzinie poznawczej, można mieć jedynie minimalne problemy fizyczne. Jednakże, z biegiem czasu, w późniejszych stadiach rozwoju SM ciężkość zaburzeń poznawczych może być związana z pogorszeniem kondycji fizycznej pacjenta.

Podobnie jak inne choroby, które są typowe dla stwardnienia rozsianego, zaburzenia poznawcze zwykle są brane pod uwagę w ramach naruszania funkcji intelektualnych. Mogą występować z deficytami pamięci krótkoterminowej, mogą występować lub nie – problemy z orientacją w przestrzeni i czasie – a także, na przykład, może temu towarzyszyć spastyczność nóg, lub podwójne widzenie .

Jednakże, wielu badaczy zauważyło, że jedną z cech charakterystycznych całego spektrum zaburzeń poznawczych w stwardnieniu rozsianym jest zmniejszenie szybkości procesów poznawczych, ale z zachowaniem ich dokładności. Na przykład podczas badania, osoby z SM mogą zapamiętać mniej liczb losowych niż zdrowi ludzie, ale te numery zapamiętują dokładniej. Albo, na przykład, aby wykonać niektóre zadania, pacjenci będą spędzać na tym więcej czasu, ale efekt końcowy będzie dokładny. Według ekspertów jest to spowodowane faktem, że procesy patologiczne w stwardnieniu rozsianym wpływają głównie na istotę białą mózgu, a powodują mniej zmian w istocie szarej. Upraszczając, można powiedzieć, że istota szara jest odpowiedzialna za przetwarzanie informacji, a biała – za przekazywanie przetwarzanych informacji innym częściom ośrodkowego układu nerwowego.
Warto zauważyć, że te typowe objawy stwardnienia rozsianego, jak depresja i przewlekłe zmęczenie mogą również wpływać na sferę kognitywną. Leki stosowane w leczeniu niektórych innych objawów SM także wpływają na funkcje poznawcze.

 

Rodzaje zaburzeń poznawczych


  • Zaburzenia pamięci. Jest to najbardziej powszechne zaburzenie funkcji poznawczych u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym i jest obserwowane u 20-40% pacjentów. Zazwyczaj te zaburzenia są związane z krótkoterminowymi deficytami pamięciowymi. Czy, wchodząc do pokoju, łapiesz się na myśli, że nie pamiętasz, po co przyszedłeś? Albo po śniadaniu nie pamiętasz, czy wziąłeś pigułkę? Albo nagle zrozumiałeś w trakcie rozmowy, że zapomniałeś historii, którą z entuzjazmem przed chwilą opowiedziałeś? Czasem zaburzenia pamięci mogą obejmować trudności w zapamiętywanie nowych informacji.
  • Naruszenie abstrakcyjnej konceptualizacji to zaburzenie może być wyrażone w trudności w znalezieniu się trudnych sytuacjach, niemożliwe jest znalezienie alternatywnych metod rozwiązywania problemów: innymi słowy, niektóre codzienne sytuacje i problemy mogą wydawać się zbyt skomplikowane i kłopotliwe.
  • Rozproszenie – problem ten jest najbardziej widoczny, gdy trzeba działać wielozadaniowo. Na przykład podczas gotowania, gdy jednocześnie omawiasz z dziećmi najnowsze wiadomości ze szkoły, można stracić wątek w rozmowie z dzieckiem, lub zgubić kolejność dodawania składników do potrawy. Również objawy tej dysfunkcji można zauważyć podczas czytania – : nawet niewielki hałas lub muzyka nie pozwolą Ci się skoncentrować. Rozproszenie uwagi może dać pewien dyskomfort podczas gdy równocześnie rozmawiasz z kilkoma osobami i mogą wystąpić pewne trudności z udziałem w dyskusji.
  • Zaburzenia orientacji w czasie i przestrzeni. Czasami osoby cierpiące na stwardnienie rozsiane, mają trudności gdy poruszają się na nowych trasach, lub mają problemy z określeniem czasu trwania jakiejś czynności: na przykład, gdy są w sklepie, myślą, że były tam nie więcej niż 20 -30 minut, choć w rzeczywistości okres czasu odpowiada kilku godzinom
  • Zaburzenia mowy. W większości przypadków, dyzartria (termin ten oznacza zaburzenia mowy) występuje obok takich objawów jak drżenie , zaburzenia koordynacji. Objawy tych zaburzeń mogą być bardzo zróżnicowane: od gubienia słów po ich błędną wymowę (transpozycja sylab) i „słynnej” intonowanej mowy, która należy do triady objawów stwardnienia rozsianego opisanej przez Charcota .

 

Porady i zalecenia


Istnieją liczne zalecenia, które mogą być bardzo przydatne w korekcji zaburzeń poznawczych. Oto niektóre z nich:

  • Spróbuj zapisywać informacje ważne dla pacjenta. Postaraj się mieć dziennik (dzięki któremu, nawiasem mówiąc, nie tylko nie stracisz potrzebnych informacji, ale także racjonalnie zorganizujesz swój czas), użyj naklejek lub konwencjonalnych notebooków. Istnieje również wiele przydatnych niestandardowych aplikacji przeznaczonych dla komputerów osobistych i telefonów komórkowych, które mogą pomóc i można dzięki nim ustawiać automatyczne przypomnienia.
  • Twórz rekordy – nie są potrzebne rozwlekłe zapiski. Staraj się zminimalizować liczbę znaków do zapisania. Czasami można nie tylko pisać, ale również coś narysować
    Spróbuj nauczyć domowników, aby zawsze odkładali rzeczy na swoje miejsce. Wtedy nie trzeba pamiętać w jakim miejscu coś się zostawiło.
  • Spróbuj skoncentrować się na najważniejszych dla Ciebie działaniach, zdarzeniach lub przedmiotach. Wiele działań wykonujemy „automatycznie” nie skupiając się na nich lub jesteśmy rozpraszani przez coś innego. A potem nagle zdajemy sobie sprawę, że brakuje czegoś ważnego. Sensowne powtarzanie jakiejkolwiek ważnej informacji pozwoli mocniej ją zapamiętać.
  • Często można złapać się na tym, że w danym momencie zapomina się właściwego słowa. Jeśli cierpisz, nie mogąc przypomnieć sobie właściwego słowa, pamiętaj że na ogół dane słowo może być zastąpione przez synonimy lub opis. Wierz mi, twój rozmówca w tym przypadku, prawdopodobnie nawet nie zwróci na to uwagi. Ale słowa „nie pamiętam”, albo „jak brzmiało to słowo”, oraz intensywne jego poszukiwania zwrócą uwagę rozmówcy
  • Staraj się ćwiczyć swoją uwagę i staraj się jednocześnie wykonywać kilka niepowiązanych ze sobą zadań: na przykład przygotować kolację podczas rozmowy przez telefon.
  • Rozwiązanie krzyżówek, zagadek, puzzli, gier planszowych – to okazja nie tylko do przyjemnego spędzenia czasu, ale także ogromna pomoc
  • Festina Lente (spiesz się powoli). Nie spiesz się by od razu zapisywać wszystko i przekładać rzeczy na swoje miejsce. To nie przyniesie oczekiwanego rezultatu, lecz przeciwnie, będzie wywoływało zamęt.

Zaburzenia poznawcze sprawiają nam wiele kłopotów w codziennym życiu. Oczywiście, każdy z nas „wynalazł” swoje własne sposoby radzenia sobie z nimi. Proszę podzielić się w komentarzach swoimi sekretami stosowanymi w celu poprawy uwagi, pamięci, koncentracji. Jestem pewien, że Twoje porady będą przydatne!